Chrystogramy

ikona-chrystogram

Chrystogramy to symbole Jezusa Chrystusa w formie akronimu, czyli skróconego zapisu jego imienia. Na cmentarzach ewangelickich pojawiały się one dość rzadko, preferowano jednak bardziej uniwersalne symbole. Na współczesnych pomnikach nagrobnych również nie widuje się ich zbyt często. A w końcu to jeden z najstarszych chrześcijańskich symboli.

Dwa najpowszechniejsze chrystogramy, spotykane w kościołach, ale też i na cmentarzach, to: (nagrobki ze zdjęć znajdują się na szczecińskim Cmentarzu Centralnym.)

Symbol 'PX' na nagrobku rodziny Borchers

 

  • PX – połączenie greckich liter X (chi) i P (rho), które są pierwszymi literami słowa CHRISTOS (gr. XPIΣTOΣ)

 

 

Symbol 'IHS' na nagrobku Sophie Morlock

 

  • IHS – od greckiego ΙΗΣΟΥΣ tzn Jezus. Z czasem w wyniku latynizacji, czyli wpływu języka łacińskiego, grecką literę sigma (Σ) zaczęto zapisywać jako „S”.

W późniejszym okresie skrót ‚IHS’ interpretowany był w różnoraki sposób, np. „Iesus Hominum Salvator” (Jezus Zbawiciel człowieka) czy „In hoc signum [vinces]” („W tym znaku [zwyciężysz]” – od napisu na płonącym krzyżu, który miał zobaczyć we śnie Konstantyn Wielki przed bitwą z Maksencjuszem w 312 r. W XVII w. skrót IHS przyjęli jezuici interpretując go jako „Iesu Humilis Societas” („Pokorne Towarzystwo Jezusowe”).

 


Źródło informacji / Bibliografia (kliknij)
  • M. Feuillet, Leksykon symboli chrześcijańskich, Poznań 2006
  • D. Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 2001

Dodaj komentarz