Pomnik „Jan Heweliusz”

Pomnik-Jan-HeweliuszWśród pomników znajdujących się na Cmentarzu Centralnym ten jest jednym z młodszych; ustawiono go w styczniu 2013 r., a upamiętnia ofiary bodaj największej morskiej katastrofy w powojennych dziejach polskiej marynarki.

TRAGICZNY REJS

Noc z 13 na 14 stycznia 1993 r., port w Świnoujściu. Prom samochodowo – kolejowy „Jan Heweliusz” szykuje się do rejsu do szwedzkiego Ystad. To jego stała trasa. Tuż przed wypłynięciem okazuje się, iż uszkodzona jest furta rufowa. Załoga na szybko ją naprawia i z 2 godzinnym opóźnieniem prom wychodzi w morze. Na pokładzie znajdują się 64 osoby: 29 marynarzy i 35 pasażerów (głownie kierowcy tirów). Tymczasem nad Bałtykiem zbierają się ciemne chmury.

Ok. godziny 4 nad ranem „Jan Heweliusz” znajdował się na wysokości niemieckiej wyspy Rugia. Wówczas to potężny huragan uderzył w jego burtę i prom zaczął się przechylać. Sztorm osiągał siłę 12 stopni w skali Beauforta. Przechył był zbyt duży, zarządzono ewakuację. O godzinie 5.12 prom obrócił się do góry dnem, a kilka godzin później zatonął.

Zginęło 55 osób: 20 członków załogi i wszyscy pasażerowie (35). Byli wśród nich nie tylko Polacy, ale także obywatele Szwecji, Austrii, Węgier, Czech i Norwegii.

POMNIK

mapa-Jan-HeweliuszW styczniu 2013 r., w 20-stą rocznicę katastrofy, na szczecińskim Cmentarzu Centralnym odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary tej tragedii. Ustawiono go obok innego ‘morskiego’ pomnika: „tym, którzy nie powrócili z morza” przy alei Okólnej (patrz: mapa powyżej).

Na pierwszy rzut oka pomnik przypomina połączone ze sobą dwa krzyże. I słusznie, choć to nie jedyna interpretacja. Inspiracją dla projektantów (Sebastiana Piechockiego i Marcina Wawrzaszka) był poler, czyli słupek ulokowany na pokładzie statku lub na nabrzeżu służący do nakładania na niego cum.Pomnik przypomina również rzymską liczbę XX, co odnosi się do odsłonięcia go w 20-stą rocznicę katastrofy. Gdy przechylimy głowę w lewo dojrzymy w nim również literkę „H”, czyli pierwszą literę nazwiska patrona promu.

Na cokole, który wygląda niczym skamieniałe morze, przymocowana jest tabliczka z napisem „W XX ROCZNICĘ KATASTROFY PROMU „JAN HEWELIUSZ” PAMIĘTAMY Euroafrica Linie Żeglugowe 14.01.2013 r.” (firma Euroafrica była wówczas armatorem „Jana Heweliusza”).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *