Pomnik „Jan Heweliusz”

Pomnik-Jan-Heweliusz

Pomnik-Jan-HeweliuszWśród pomników znajdujących się na Cmentarzu Centralnym ten jest jednym z młodszych; ustawiono go w styczniu 2013 r., a upamiętnia ofiary bodaj największej morskiej katastrofy w powojennych dziejach polskiej marynarki.

TRAGICZNY REJS

Noc z 13 na 14 stycznia 1993 r., port w Świnoujściu. Prom samochodowo – kolejowy „Jan Heweliusz” szykuje się do rejsu do szwedzkiego Ystad. To jego stała trasa. Tuż przed wypłynięciem okazuje się, iż uszkodzona jest furta rufowa. Załoga na szybko ją naprawia i z 2 godzinnym opóźnieniem prom wychodzi w morze. Na pokładzie znajdują się 64 osoby: 29 marynarzy i 35 pasażerów (głownie kierowcy tirów). Tymczasem nad Bałtykiem zbierają się ciemne chmury.

Ok. godziny 4 nad ranem „Jan Heweliusz” znajdował się na wysokości niemieckiej wyspy Rugia. Wówczas to potężny huragan uderzył w jego burtę i prom zaczął się przechylać. Sztorm osiągał siłę 12 stopni w skali Beauforta. Przechył był zbyt duży, zarządzono ewakuację. O godzinie 5.12 prom obrócił się do góry dnem, a kilka godzin później zatonął.

Zginęło 55 osób: 20 członków załogi i wszyscy pasażerowie (35). Byli wśród nich nie tylko Polacy, ale także obywatele Szwecji, Austrii, Węgier, Czech i Norwegii.

POMNIK

mapa-Jan-HeweliuszW styczniu 2013 r., w 20-stą rocznicę katastrofy, na szczecińskim Cmentarzu Centralnym odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary tej tragedii. Ustawiono go obok innego ‘morskiego’ pomnika: „tym, którzy nie powrócili z morza” przy alei Okólnej (patrz: mapa powyżej).

Na pierwszy rzut oka pomnik przypomina połączone ze sobą dwa krzyże. I słusznie, choć to nie jedyna interpretacja. Inspiracją dla projektantów (Sebastiana Piechockiego i Marcina Wawrzaszka) był poler, czyli słupek ulokowany na pokładzie statku lub na nabrzeżu służący do nakładania na niego cum.Pomnik przypomina również rzymską liczbę XX, co odnosi się do odsłonięcia go w 20-stą rocznicę katastrofy. Gdy przechylimy głowę w lewo dojrzymy w nim również literkę „H”, czyli pierwszą literę nazwiska patrona promu.

Na cokole, który wygląda niczym skamieniałe morze, przymocowana jest tabliczka z napisem „W XX ROCZNICĘ KATASTROFY PROMU „JAN HEWELIUSZ” PAMIĘTAMY Euroafrica Linie Żeglugowe 14.01.2013 r.” (firma Euroafrica była wówczas armatorem „Jana Heweliusza”).

Dodaj komentarz