Siedlice (gm. Police) – cmentarz ewangelicki

siedlice,mapa

Siedlice (dawniej Zedlitzfelde) to niewielka wieś zlokalizowana między Policami a Pilchowem, otoczona Puszczą Wkrzańską. Najstarszy cmentarz znajdował się przy kościele, a gdy on się zapełnił założono nowy na skraju wsi (prawdopodobnie pod koniec XVIII w.). Do dziś zachowały się ślady jedynie młodszego z cmentarzy. I jest to widok przygnębiający, choć są też i powody do optymizmu.

 

Lokalizacja

Cmentarz na mapie z 1892 r.

Aby dotrzeć na siedlicki cmentarz należy udać się do wschodniej części wsi, kierując się wzdłuż drogi w stronę Polic. Kawałek za przystankiem autobusowym należy skręcić w lewo, w leśną ścieżkę. Po kilkunastu metrach dojrzymy z lewej strony drewniany krzyż i teren cmentarza (patrz też – mapa).


Wizyta w 2012 r.

Moja pierwsza wizyta na tym cmentarzu miała miejsce w sierpniu 2012 r. Wiele razy widywałam już takie zapomniane, zniszczone poewangelickie nekropolie. Na zadrzewionym terenie o powierzchni ok. 0,4 ha dostrzec można liczne betonowe obramowania grobów, w tym także mniejsze, stanowiące zapewne część dawnej kwatery dziecięcej. Położenie obramowań wskazuje jak wyglądał pierwotnie rzędowy układ grobów. Płyt z inskrypcjami trudno się doszukać (mogą znajdować się pod ziemią), sporo zaś samych podstaw nagrobnych. W głębi cmentarza już z daleka rzuca się w oczy ponad 2-metrowy pomnik. Dawniej upamiętniał on poległych w I wojnie światowej mieszkańców wsi. Wskazuje na to widniejący w jego górnej części płaskorzeźbiony hełm. Sama tablica z inskrypcją nie zachowała się. Przygnębiający obraz całości dopełniają doły, niczym leje po bombach bądź rozkopane groby.

zaniedbany teren cmentarzarzędy obramowań grobów

 

Wizyta w 2014 r.

Od kilku lat gmina Police realizuje program oznaczania poewangelickich nekropolii. Przejeżdżając przez Siedlice zaszłam więc zobaczyć co poczynione zostało na tutejszym cmentarzu. Doły, obramowania grobów i podstawy nagrobne nadal sprawiają smutne wrażenie, jednak zauważyć można dwie pozytywne zmiany.

Jesienią 2013 r.Krzyż przy wejściu na teren cmentarza przy wejściu na teren cmentarza ustawiono drewniany krzyż z przymocowaną doń tabliczką z informacją w jęz. polskim i niemieckim: „W tym miejscu znajduje się dawny cmentarz ewangelicki miejscowości Zedlitzfelde (współcześnie Siedlice). Zachowane mogiły pochodzą z XIX i XX wieku. Rodowód cmentarza jest starszy, prawdopodobnie sięga końca XVIII stulecia. Gmina Police 2013”.

Druga zmiana nastąpiła w wyglądzie pomnika poświęconego niegdyś poległym w I wojnie światowej. Zyskał on nowy wyraz, gdyż przymocowano do niego solidną, czarną tablicę z napisem w jęz. polskim i niemieckim: „Tu spoczywają w Bogu dawni mieszkańcy Zedlitzfelde. Requiescant in pace! Gmina Police 2013”. Zauważyłam, iż zatarciu uległ płaskorzeźbiony wizerunek hełmu.

Pomnik pierwszowojenny i jego nowy wygląd

Osobiście mam wątpliwości co do sensu naruszenia oryginalnego wyglądu tego pomnika i mocowania akurat na nim drugiej (obok tej na krzyżu) tablicy. Zmiany jakie nastąpiły na tym cmentarzu należy jednak ocenić pozytywnie. Zrobiono to, na co było obecnie stać gminę Police, choć o całościowym uporządkowaniu tego terenu powinno się w przyszłości pomyśleć. W Szczecinie nawet o samym oznaczeniu poewangelickich cmentarzy można na razie pomarzyć…

Więcej zdjęć: klik

 


O gminnym programie oznaczania poewangelickich
cmentarzy na terenie gminy Police

W 2007 r. z inicjatywy ówczesnego burmistrza Polic powstał gminny program oznaczania poewangelickich nekropolii. Wytypowano kilkadziesiąt dawnych cmentarzy, które w kolejnych latach miały być systematycznie oznakowywane. W 2010 r. ustalono, iż po oczyszczeniu centrum cmentarza stawiany będzie 3-metrowy, drewniany krzyż z tabliczką informacyjną w języku polskim i niemieckim. Koncepcję tą zatwierdził Wojewódzki Konserwator Zabytków. Co roku Rada Miejska w Policach przeznacza stosowne środki, tak by systematycznie realizować program, oznaczając kilka cmentarzy rocznie. Dodatkowo miejscowe Rady Sołeckie w porozumieniu z lokalnymi parafiami organizują uroczystość poświęcenia krzyża, na które zapraszani są obecni i niemieccy mieszkańcy danej miejscowości oraz władze gminy.

Dodaj komentarz